1
2
3
4
5
6

GEGEVENS & FEITEN

Economische Universiteit Wenen: tot aan de grenzen van het mogelijke

Project: Nieuwbouw, campus van de Economische Universiteit Wenen 

Opdrachtgever: Oostenrijks Ministerie van Wetenschap, Onderzoek en Economie

Architecten: Zaha Hadid Architects, Londen

Bouwonderneming: Granit, Graz, Oostenrijk

Gebruikte MEVA systemen: Wandbekisting Mammut 350, Schuine afschoring Triplex, Kolombekisting Circo, Speciale uitvoering van wandbekisting, en ronde bekisting, Speciale constructies (staal), Voorgevormde en gebogen vol, kunststof bekistingsplaat alkus, Houten bekisting en houten, bouwdelen, Ondersteuningsplatform MEP

Planning en begeleiding: MEVA Oostenrijk en Duitsland

 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
 

PROJECT

Adembenemende en unieke architectuur

Zichtbeton par excellence

Filigrane bouwdelen en veeleisende geometrieën – gedraaid, gebogen, afgerond of gekanteld: de architectuur ontdekt beton opnieuw als materiaal voor vormgeving en gaat nog een stap verder. Dit gebeurde ook bij dit unieke project, waarbij bekistingsspecialisten van MEVA bij het uitvoeren van de plannen een enorme uitdaging hebben overwonnen.

Het oppervlak dat het meest in aanraking komt met het beton heeft de meeste invloed op het betonbeeld: de bekistingsplaat. Op dit vlak heeft de vol kunststof bekistingsplaat alkus sinds het jaar 2000 zijn sporen verdiend. 

Het project zelf: tussen het Prater en de Donau ontstond in Wenen de nieuwe campus van de Economische Universiteit Wenen, de grootste en modernste in Centraal- Europa. De nieuwe campus die uit 6 bouwwerken bestaat, wordt beschouwd als een bouwkundig kunstwerk van deze eeuw. De adembenemende, unieke architectonische vormgeving met beton was het werk van de beroemde architecte Zaha Hadid.

Haar visie leverde een meesterwerk op van plannings- en ingenieurskunst, een olympiade van bekistingstechnische expertise en een implementatie van bouwmeesters- en handwerkskunst die wereldwijd uniek is. Met de Economische Universiteit Wenen is een monument ontstaan voor de verwezenlijking van iets dat vrijwel onmogelijk leek te zijn. De ingenieurs en bekistingstechnici van MEVA bewezen eens te meer dat ze niet alleen beschikken over technische vakkennis, maar vooral ook over creativiteit en vindingrijkheid.

Een superlatief van ruimtelijke geometrie tot aan de grenzen van het mogelijke

Een architectonisch hoogtepunt is het Library & Learning Center (LLC), het communicatie- en informatiecentrum en tevens het verkeersknooppunt in het hart van de campus.

Op verschillende manieren schuin aflopende wanden, schuin aflopende en geronde hoeken
Bekistingstechnisch uniek zijn de vijf kernen van het LLC met hun complexe geometrie die van kern tot kern varieert. De wanden lopen telkens op een andere manier schuin af en de hoeken zijn nog eens gerond in variërende radiussen. Niets wordt herhaald, alles is uniek. De geometrieën waren zo complex dat de MEVA ingenieurs alleen konden werken met 3D-modellen.

Standaardpanelen in combinatie met speciale constructies
MEVA gebruikte zowel standaardoplossingen als speciale oplossingen. Omwille van de stevigheid gebruikte men voor de geronde hoeken een speciale stalen constructie met gebogen alkus-platen. Vanwege de verschillen in de hellinghoek van de cilinders waren er naast de geronde gedeeltes ook trapeziumvlakken ontstaan. Deze werden bekist met speciaal geproduceerde Mammut 350-panelen. Voor de schuin
aflopende en afgeronde hoeken wordt ook maatwerk gebruikt van de MEVA ronde kolombekisting Circo – eveneens met gebogen en gevormde vol kunststof bekistingsplaten.

Wat men wilde bereiken, was de praktische en onproblematische uitvoering van de uitgewerkte oplossingen op het bouwterrein en – ondanks het unieke karakter van de bouwdelen – economische haalbaarheid. Om aan deze vereisten te kunnen voldoen, werd er van begin af aan zodanig gepland dat zoveel mogelijk delen konden worden bekist met standaard bekisting die kon worden hergebruikt en dat dure speciale oplossingen tot een minimum werden beperkt.

Canyon-wanden van etage tot etage

Tussen de kernen bevinden zich de zogenaamde canyon-wanden die door hun hellinghoek lijken op de wanden van een diepe canyon. Vandaar de naam. Zij bestaan voornamelijk uit balustrades en balken. Hun meest in het oog springende kenmerk zijn de hellinghoeken en rondingen. Zichtbeton was hierbij niet vereist. De canyonwanden werden eveneens bekist met de Mammut 350 wandbekisting en na de stortfase bepleisterd.

Gekanteld, gewelfd, gerond, bekist

Voor de rondingen van de canyon-wanden moesten er speciale constructies van hout worden gepland die door gespecialiseerde bedrijven op maat werden gemaakt. Ook in dit geval ging een nauwkeurige 3D-planning vooraf aan de praktische uitvoering, de constructie en de productie van de speciale bekisting. Alleen op die manier kon de extreme complexiteit op het bouwterrein worden bedwongen. Het tijdsplan vereiste een uitgekiende logistiek.

Zichtbeton par excellence: afwisselend plankenpatroon en glad oppervlak

De wanden van de kernen worden ten dele uitgevoerd met een plankenpatroon in zichtbetonkwaliteit en ten dele in glad zichtbeton. Het plankenpatroon op de schuin aflopende wanden wordt bereikt met de wandbekisting Mammut 350 en gedubbelde planken. De reguliere plankbreedte bedraagt 10,8 cm met tand-en-groef. Vanwege de niet parallel schuin aflopende kopwanden zijn de zijwanden als trapezium in vier hoeken gevormd. De plankstructuur loopt hierbij aan beide uiteinden in eerste instantie parallel met de schuin aflopende kopwand. In het midden van de zijwand is zij vanwege de telkens anders schuin aflopende kopwanden naar boven toe gewaaierd. Dit bereikt men met planken die naar boven toe breder worden. De plankstructuur loopt gelijkmatig door over alle etages van de kernwanden. Al naar gelang de waaiering varieert de plankbreedte hier van 8 cm tot 12,8 cm. Per waaier worden altijd planken gebruikt die hetzelfde op maat zijn gezaagd. Voor de wandrondingen worden doorgaans 8 cm brede planken gebruikt. 

Inlays met glad zichtbeton
De kernwanden zijn doorlopend in zichtbetonkwaliteit. Het gelijkmatige plankenpatroon wordt vaak – b.v. rond deur- of vensteropeningen – luchtig gemaakt met gladde zichtbetonoppervlakken, de zogenaamde inlays. Om die te maken, werden standaard vol kunststof bekistingsplaten alkus op maat gezaagd. Waar nodig, werden ze voorgevormd. Bij grotere bekistingsoppervlakken kan de plaat gemakkelijk worden gelast zodat ze gebruikt kan worden voor de meest uiteenlopende geometrieën. Anderzijds levert zij dankzij haar stevige structuur en gladheid een oppervlaktekwaliteit op die altijd even hoog is.

Als team op weg naar het succes

Begeleiding door MEVA ter plaatse
Het project Economische Universiteit Wenen is begeleid door een speciaal competence team van ingenieurs, technici en projectleiding: bij MEVA Oostenrijk. Daar is de bekistingsinzet inclusief de logistiek gecoördineerd. Alle bekistingsoplossingen – zij het de standaardbekisting of de speciale bekisting, zij het houten bekisting of planken – zijn ontwikkeld door de MEVA applicatietechniek in Haiterbach.

Bouwonderneming Granit uit Graz
Dit complexe bouwwerk is gebouwd door de bouwonderneming Granit uit Graz als aannemer. Ing. Franz Lederhaas, Martin Knittelfelder Ing. Franz Leski zorgen er met hun engagement, hun kennis en hun ervaring voor dat een architectonisch kunstwerk werkelijkheid wordt. „Granit, dat zijn 100 % gemotiveerde medewerkers die met enorme vakkennis, stiptheid en kostentransparantie alle opdrachtgevers op elk vlak van de bouwkunde willen overtuigen om DE onbetwiste doelstellingvan het bedrijf, de duurzame tewerkstelling van alle medewerkers en dus het bestaan van de werknemers en hun gezinnen ook in economisch moeilijke tijden veilig te kunnen stellen.“ 
Günther Lederhaas, algemeen directeur